ALS KINDJES NIET VANZELF KOMEN

ZO STEUN JE IEMAND MET KINDERWENS


Eén koppel op zes krijgt te maken met vruchtbaarheidsproblemen. Zij leggen vaak een lange, moeilijke weg af om een kindje te krijgen. Hierover praten is allerminst evident. Wil je vrienden of familie steunen die hiermee te maken krijgen? Dan zijn tijd vrijmaken en een luisterend oor je beste troeven.

Schaduwverdriet

Het verdriet om een uitblijvende zwangerschap is heftig. Om je een idee te geven hoe diep het snijdt: volgens de vzw Kinderwens voelt het net zo angstig en depressief aan als bij mensen die te horen krijgen dat ze kanker hebben of die herstellen van een hartaanval. Het verlaagt je levenskwaliteit, kan leiden tot eenzaamheid, schaduwverdriet, stigmatisatie en huwelijksproblemen. Koppels hebben vaak het gevoel dat ze de enigen zijn met vruchtbaarheidsproblemen en voelen zich totaal niet begrepen.

Bespreekbaar of niet

Psycholoog en fertiliteitscounselor Jan Norré: “Hoe je deze mensen het best steunt? Dat is een moeilijke zaak. Er is zeker geen ‘one size fits all’. Veel hangt af van de relatie die je met het koppel hebt. Heb je er niet zo heel veel contact mee? Dan kan het zijn dat ze hun problemen liever voor zichzelf houden. Zijn ze heel open over alles? Dan kan erover gepraat worden. Al kan ook dit leiden tot goedbedoelde opmerkingen waar de man/vrouw in kwestie niets aan heeft of door gekwetst wordt. Als je in een behandeling zit en 5 vriendinnen sturen om de 2 dagen berichtjes: ‘en, weet je al iets?’ of ‘hoe was het met de punctie?’ of ‘hoe ging het bij de psycholoog?’. Dan lijkt het alsof je je moet verantwoorden. Dat geeft extra druk.”

Woest van goedbedoelde adviezen

Jan: “Waar koppels helemaal woest van worden, is goedbedoelde raad: ‘laat het los’ of ‘ga eens op vakantie’. Absoluut te vermijden is: ‘steek het niet in je hoofd’. Als je in een IVF-behandeling zit, moet je alles heel precies opvolgen. Onmogelijk om er niet aan te denken. Hier loert schuldgevoel om de hoek. Je vrienden schijnen te bedoelen: als je er niet zo mee bezig zou zijn, zal het wel lukken. Het lijkt er dan op dat het voor een deel je eigen schuld is.”

Het ligt aan mij

“De grote vraag die rijst bij ongewild kinderloze koppels is: waarom lukt het niet?”, vervolgt Jan. “Dan komen ze snel bij zichzelf uit en kunnen ze een schuldgevoel krijgen.”

"Maak tijd vrij voor zijn of haar verhaal en erken de moeilijkheden .”

Jan Norré, psycholoog en fertiliteitscounselor

Luisterend oor, tijd en erkenning

“Wat ik vrienden en familie van een persoon met kinderwens aanraad is: geef aan dat je open staat om erover te praten. En zeg duidelijk dat je het initiatief om erover te beginnen bij hem of haar legt. Als hij of zij hierover wil praten met jou, is een luisterend oor het beste dat je kan bieden. Maak tijd vrij voor zijn of haar verhaal en erken de moeilijkheden die het met zich meebrengt. Want iedereen wil zich begrepen voelen. Mocht je niet helemaal mee zijn met wat je vriend(in)/dochter/zoon doormaakt, dan kan je ook gewoon aangeven dat je het niet helemaal snapt.”

Angst en onzekerheid

“Het feit dat dit zo diep zit bij de betrokkenen, heeft te maken met angst en onzekerheid. En dat zijn regelrechte stressfactoren. Die spelen een grote rol in het vruchtbaarheidsverhaal. Hoe lang gaat het duren? Gaat het goed komen? Heb je een been gebroken, dan weet je dat je over 6 weken weer kan lopen. Maar geen enkele dokter kan je verzekeren: over een jaar ben je mama of papa. Nochtans heb je als wensouder best alle vertrouwen in de dokters. Je bent in goede handen.”

ZO STEUN JE VRIENDEN MET KINDERWENS

DO’s

  • Luister, geef tijd, aandacht en erkenning.
  • Zeg dat je open staat om erover te praten als hij/zij dat wil.
  • Gouden zin: ‘Ik begrijp dat het heel moeilijk is voor jou’.
  • Afleiding zoeken: samen iets leuks doen, praten over andere volwassen onderwerpen.
  • Een keer meegaan naar het ziekenhuis als de partner niet mee kan of er geen partner is.

DON’Ts

  • De hele tijd over je eigen kinderen praten.
  • Goedbedoelde opmerkingen geven, zoals ‘je kan altijd uitslapen’ en ‘op vakantie wanneer je wil’.
  • Ongevraagde adviezen geven, zoals ‘adopteer een kind’ of ‘haal een hond of kat in huis’.

ELK VERHAAL IS UNIEK: 2 ANONIEME GETUIGENISSEN

"Van alles door je hoofd"

“We beslisten om voor eiceldonatie te gaan. Ik kreeg eens een reactie: ‘Oei, maar dan is dat toch uw kindje niet’. Dergelijke reacties lieten me volledig koud. Als ik dat kind draag en samen met mijn partner opvoed, dan is dat zeker en vast mijn kind. Het zal nog moeilijk worden als ik weinig of geen uiterlijke gelijkenissen zal zien. Toch blijf ik voor 100% achter onze keuze staan. We weten dat er nog veel mensen rondlopen met hetzelfde verhaal. Maar toch voelt het aan alsof we alleen zijn. Misschien omdat we er niet zoveel over praten. We willen anderen niet lastigvallen met onze problemen. In de periode dat je bezig bent met die behandelingen, gaat er van alles door je hoofd. Je vraagt je miljoenen keren af of je toekomst met of zonder kinderen zal zijn. En als het zonder kinderen zou zijn, op welke manier kan je je leven dan zin geven? Natuurlijk zijn er mensen die zeggen dat kinderen niet altijd vreugde en plezier brengen. Je moet er een heleboel voor opgeven en ze geven je veel zorgen. Allemaal ongetwijfeld waar, maar we willen de kans krijgen om het zelf te ontdekken.”

"IVF vergde heel wat van mijn lichaam"

“Mijn man is steriel, dus gingen we voor spermadonatie. Na 6 inseminaties was ik het vertrouwen in die techniek kwijt. De arts liet ons de keuze: nog 3 inseminaties of de overstap naar IVF. We gingen meteen voor IVF. Dit vergde meer van mijn lichaam. Ik moest om de drie uur een medicament puffen via de neus om mijn eigen cyclus stil te leggen. Daarna kwamen er inspuitingen bij die ik elke avond bij mezelf plaatste. Emotioneel werd het zwaar. Je leven draait helemaal om deze behandeling en je verlangen naar een kind. Na de pick-up van mijn eicellen kregen we 3 dagen later goed nieuws: er hadden zich 5 topembryo’s gevormd. Kort nadat de embryo’s werden ingebracht, was ik zwanger. Na een probleemloze zwangerschap en een lange bevalling werden we de trotse ouders van een prachtige dochter. Ze lijkt op mij. We maken er geen geheim van, maar lopen er ook niet mee te koop. De naaste familie en enkele vrienden hebben we ingelicht over hoe onze dochter er gekomen is. We zijn de donor heel dankbaar, want we hebben het mooiste geschenk gekregen: ons kindje om van te houden.”

KORT WOORDENBOEK

Kunstmatige inseminatie: Via een fijn buisje worden zaadcellen, van de eigen partner of een donor, in de baarmoeder van de vrouw gebracht. Eenvoudige en pijnloze techniek die slechts enkele minuten duurt. IVF = In-vitrofertilisatie: De embryoloog brengt zaadcellen en eicellen samen in een laboschaaltje. Na de bevruchting wordt een beperkt aantal embryo’s in de baarmoeder geplaatst of ingevroren om later in te brengen. ICSI sperma-injectie: Een tweede techniek om eicellen buiten de baarmoeder te bevruchten. De zaadcellen worden een handje geholpen door ze in de eicel te injecteren. Donatie van eicellen, sperma of embryo’s: Je kan beroep doet op een donor voor eicel-, sperma- of embryodonatie. Donoreicellen zijn zeldzaam. Daarom kan de vrouw in haar eigen kring een donor zoeken. Alleenstaanden, lesbische koppels of koppels waarvan de man onvruchtbaar is, kunnen geholpen worden met spermadonatie. Als andere koppels van het IVF-programma afstand doen van embryo’s, komen deze in aanmerking voor donatie. Fertiliteitspreservatie: Stel dat je als jonge man kanker hebt, dan kan je, voordat je chemoof radiotherapie krijgt, je spermacellen laten invriezen en bewaren. Als vrouw kan je naast andere vruchtbaarheidsingrepen eicellen of embryo’s laten invriezen. Draagmoeder: Een vrouw die voor iemand anders een kind draagt en baart. Bijvoorbeeld voor homokoppels of koppels waarbij de vrouw niet zelf het kind kan dragen en baren. Dat is 90% van de gevallen een familielid of vriendin van het wensgezin.